احداث سد... 
خوب است یا بد؟...
هر چند وقت یه بار توی رادیو و تلویزیون، اخباری مبنی بر ساخت یا افتتاح یکی از سدهای بزرگ کشور به گوش می رسه و جالبه که هرچی این سدها بزرگتر بوده و مخازن عمیقتری داشته باشن بیشتر مایه افتخار محسوب میشن...!
ساخت سد در کشوری مثل ایران که گاهی با سیلاب های عظیمی مواجه میشه که خسارتهای زیادی هم به بار میارن، مفیده؛ اما بد نیست که با در نظر گرفتن معایب سدها از جمله:
ایجاد جایگاههای رشد و تکثیر حشرات و مسائل بهداشتی ناشی از اون، لایه بندی حرارتی آب مخازن سدها (استراتیفیکاسیون) در تابستان و زمستان؛ و افت کیفیت آب در بهار و پاییز به دلیل چرخش های بهاره و پاییزه، میزان بالای تبخیر و از دست رفتن حجم زیادی از آب در فصول گرم؛ و مواردی از این دست؛ به فکر روش های جایگزین سدسازی، نظیر تغذیه مدیریت شده سفره های آب زیرزمینی و انواع روش های بانکینگ آب هم باشیم، بلکه بتونیم این تب داغ سدسازی در کشور رو مهار کنیم...
همچنین در کنار تمام این مسائلی که ذکر کردم، توجه کنید به این مقاله از مهندس فاطمه ظفرنژاد، پژوهشگر حوزه ی آب، در همشهری آنلاین؛ که معایب جالب توجهی از سد و سدسازی رو به ما گوشزد می کنه؛ از جمله:
«... سدها سالانه 10 میلیارد مترمکعب از آب شیرین محدود کشور را در مخزنها تبخیر میکنند. سدها مسئول مستقیم نابودی 10 میلیون هکتار از جنگلهای کشور به شمار میروند. سدها حقابه میلیونها کشاورز و باغدار را ضایع کردهاند. سدها حق عشایر بر مراتع موروثی و نیز مسیر کوچشان را ضایع کردهاند. سدها حق سکونت و کشاورزی را از صدها هزار کشاورز کشور با راندن اجباری آنها از موطنشان در دریاچه سدها سلب کردهاند. سدها حق جوامع بومی وابسته به دهانه رودها در دریاها و معیشت وابسته به ماهیگیری و گردشگری آنان را ضایع کردهاند. سدها با خشکاندن رودخانهها حق جوامع بومی کنار رودها و نیز حق کشاورزان ساکن سیلابدشتها که سفره آب زیرزمینیشان به فرونشست سیلاب و تغذیه سفره بستگی داشت را ضایع کردهاند. سدها تالابها و دریاچههای کشور را تخریب و نابود کردهاند. سدها رودهای کشور را خاموش و از جغرافیای کشور پاک کردهاند....»
در اینجا هم مقاله ای رو برای دانلود قرار دادم که به ارزیابی زیست محیطی سدها از جنبه های مختلف می پردازه. توصیه می کنم شما هم اون رو مطالعه کنید...
بررسی اثرات زیست محیطی سدها کلیک کنید...